Opgeslokt worden door schulden. Vluchtelingen lopen dit risico zodra ze de opvang verlaten, doordat regels te ingewikkeld zijn of niet aansluiten op hun lastige situatie. Sommige gemeenten helpen vluchtelingen daarom een handje. Anderen niet. Die verschillen worden steeds groter. Dat moet anders.
Een verhuizing is al ingrijpend, maar voor vluchtelingen die vanuit een opvang naar een eigen woning verhuizen, komen daar extra zorgen en regelzaken bij. Het is haast niet te behappen voor iemand die het Nederlandse systeem nog niet (goed) kent en de taal nog niet goed beheerst.
Gevolgen van een ‘financieel gat’
Boven op de spanning van de verhuizing, komen vaak al snel financiële zorgen. Er zit namelijk tijd tussen de verhuizing en het moment waarop vluchtelingen inkomsten ontvangen. Er sprake van een ‘financieel gat’. In sommige gemeenten wordt rekening gehouden met deze bijzondere situatie, maar lang niet overal.
Voor ons rapport Vliegen of Vallen onderzochten we 55 gemeenten: in welke situatie komen vluchtelingen daar terecht? Ook spraken we met gemeente-medewerkers, onze eigen collega’s en vluchtelingen zelf. Een kleine greep uit de situaties die werden geschetst:
- Vluchtelingen die weken, soms zelfs maanden, zonder enkele inkomsten zitten. Want toeslagen worden niet direct uitgekeerd en werk is niet direct gevonden.
- Vluchtelingen die langere tijd in een volledig kale woning verblijven, omdat er geen geld is voor een vloer, gordijnen of bedden en matrassen.
- Gezinnen die na gezinshereniging moeten zien rond te komen van één uitkering.
- Torenhoge rekeningen door misverstanden. Denk aan zorg ontvangen van een instantie die geen contract heeft met de verzekering.
- Gemeenten die bepaalde zaken vergeten te regelen, waardoor vluchtelingen te maken krijgen met aanmaningen en incassokosten.
- Vluchtelingen die de lening om inboedel te kopen moeten gebruiken om de eerste weken van te leven. En zo het ene gat moeten vullen met het andere.