Hoe slaan we een brug tussen dementieonderzoek en de praktijk? En hoe verbeteren we daarbij de samenwerking tussen onderzoekers en mensen die geraakt zijn door dementie? Deze vragen stonden centraal tijdens de sessie – een samenwerking tussen DEMPACT, Movisie, Pharos en de Zorgstandaard Dementie – die werd georganiseerd voor het congres ‘Nieuwe Generatie Ouderen Langer Thuis’ in Nieuwegein op 11 juni 2025.
Het belang van inclusieve dementiezorg
Aandacht voor inclusieve zorg is om meerdere redenen belangrijk. Het aantal mensen met dementie neemt in het algemeen toe, waarbij het aantal gevallen onder mensen met een migratieachtergrond relatief snel stijgt. Binnen deze doelgroep wordt dementie echter minder vaak (en vaak later) gediagnosticeerd. Dit komt onder meer door handelingsverlegenheid bij professionals en beperkte kennis of bewustwording binnen de gemeenschap zelf. Ook heersen er vaker taboes en stigma’s rondom dementie. Daarnaast voelen mantelzorgers binnen migrantencommunity’s vaak een sterke verantwoordelijkheid om zelf voor hun naaste te zorgen en hierbij betrokken te blijven.
Aanbevelingen vanuit experts
Deze sessie werd gegeven door Michael Echteld, senior onderzoeker Pharos, Malika Ennahachi, mantelzorgmakelaar / projectleider inclusieve zorg, Jeroen Vlug, senior onderzoeker Movisie, Marieke van Werkhoven, landelijk coordinator implementatie Zorgstandaard Dementie, Habiba Chrifi-Hammoudi, senior adviseur / projectleider inclusieve mantelzorg & dementie en Hans Alderliesten, senior onderzoeker Movisie. Zij gaven de volgende aanbevelingen:
Integreer diversiteitssensitief werken in het zorgaanbod
Sluit aan bij de specifieke behoeften van mensen met een migratieachtergrond. Faciliteer ontmoetingsplekken en activiteiten die passen bij hun leefwereld, gewoonten en wensen. Stimuleer samenwerking tussen formele en informele zorg, en zorg dat deze initiatieven op termijn onderdeel worden van het reguliere zorgaanbod voor structurele financiering.
Hanteer een diversiteitssensitieve houding als professional
Zie de persoon met dementie, diens familie en mantelzorgers in hun sociale context. Werk vanuit hun persoonlijke behoeften, bijvoorbeeld bij het organiseren van een zinvolle daginvulling. Kies liever voor persoonsgerichte dan puur cultuurspecifieke zorg, aangezien er ook binnen migrantengroepen en tussen generaties grote diversiteit in wensen bestaat.
Werk aan samenwerking tussen formele en informele zorg
Betrek niet alleen de persoon met dementie en diens naasten, maar ook het bredere netwerk – zoals moskeeën, buurtcentra en regionale dementienetwerken. Investeer in langdurige samenwerking en gezamenlijke verantwoordelijkheid, met wederzijds vertrouwen tussen formele en informele zorgprofessionals.
Zet in op co-creatie in de organisatie van zorg
Werk actief samen met de doelgroep. Leid bijvoorbeeld migrantenvrouwen op tot groepsleiders voor lotgenotengroepen, of betrek hen bij het ontwikkelen van voorlichtingsmateriaal in de eigen taal. Zie hen als sleutelpersonen en vraag je af wat deze samenwerking hen oplevert.
Gebruik co-creatie ook in onderzoek
Betrek mensen uit de doelgroep al bij het ontwerp van onderzoek en laat hen fungeren als co-onderzoeker of respondent. Maak gebruik van sleutelpersonen en ervaringsdeskundigen die bekend zijn binnen de gemeenschap. Werk vanuit oprechte interesse en persoonlijke benadering, en zorg voor een duurzame relatie en passende communicatievormen. Bied ook hier iets terug voor hun inzet.
Lees hier het hele bericht