Beelden van ouderen en over ouder worden
Ouderen realistischer in beeld is het doel van een nieuw project van de Leyden Academy, waarbij onderzoekers, ouderen, fotografen en redacteuren samenwerken aan een open-accessbeeldbank. De beeldbank moet een eerlijker en veelzijdiger beeld van ouder worden laten zien en bestaande stereotypen doorbreken.
Ageism vormt zowel in Nederland als internationaal een wijdverbreide fenomeen. Eén op de drie oudere volwassenen in Nederland rapporteert discriminatie op basis van leeftijd, en 40% heeft het gevoel dat zij “niet meetellen” in de samenleving. Ouderen worden vaak geassocieerd met zowel negatieve als positieve stereotypen, die zij bovendien vaak internaliseren, wat leidt tot self-ageism. Onderzoek laat zien dat ageism samenhangt met verminderd welbevinden, slechtere fysieke en mentale gezondheid, hogere zorgkosten en een lagere levensverwachting. Dit geeft het belang aan van een andere beeldvorming. Een inclusieve representatie kan hieraan bijdragen. Toch maken media en stockfotografie veelal gebruik van beperkte en stereotiepe beelden van ouder worden. Door AI-gedreven beeldproductie en de afhankelijkheid van gratis beeldbanken worden stereotype representaties verder versterkt.
Ontwikkelen inclusieve beelden
Meer diverse en genuanceerde beeldvorming kan bijdragen aan verbondenheid en betrokkenheid, welbevinden en intergenerationele verbintenis, maar concrete manieren om inclusieve beelden te ontwikkelen en toe te passen ontbreken nog.
In dit project werken we samen met ouderen, beeldmakers (fotografen, illustratoren en grafisch ontwerpers) en beeldredacteuren aan een inclusieve beeldbank met beelden van ouderen en over ouder worden.
- We indentificeren samen – middels participatief actieonderzoek – aannames over ouder worden en ouderen;
- Aan de hand van de inzichten die we opdoen, ontwikkelen we richtlijnen of kaders die bijdragen aan een inclusievere visuele representatie van ouder worden;
- We creëren samen alternatieve en meer inclusieve beelden die we in een open access beeldbank gratis toegankelijk willen maken.
Looptijd en meer informatie
De looptijd van het project is januari t/m december 2026. Naast drie workshops zal er ook een vragenlijst worden ingezet voor de verzameling van data. Aan het einde van het project organiseren we een tentoonstelling. Projectleider Jolanda Lindenberg werkt samen met onderzoeker Jana Kerssies. Meer informatie is beschikbaar via lindenberg@leydenacademy.nl. Het project wordt gesteund door het Jo Visser fonds.